Bankarski sektor Republike Srpske u prvom kvartalu 2016. godine

Bankarski sistem Republike Srpske uključuje banke, mikrokreditne organizacije, štedno-kreditne organizacije, kreditne organizacije i druge organizacije čije se finansiranje i postojanje uređuje Agencija za bankarstvo Republike Srpske (Agencija), u skladu sa zakonskim propisima.

Izvještaj o stanju u bankarskom sistemu Republike Srpske sa 31.03.2016. godine obuhvaća izvještaje o stanju u bankarskom sektoru, sektoru mikrokreditnih organizacija i sektoru davalaca lizinga.

Poslovanje banaka odvijalo se u uslovima otežanog poslovanja u realnom sektoru, što se odrazilo i na stanje i perspektive bankarskog sektora, a izloženost, prije svega kreditnom, kao najznačajnijem riziku je i dalje dominantna, dok je upravljanje rizikom likvidnosti dobilo na značaju. Negativni uticaji ekonomske i finansijske nestabilnosti i dalje utiču na poslovanje bankarskog sektora, tako da je sa krajem marta 2016. godine kreditna aktivnost bankarskog sektora zadržana na približno istom nivou kao sa krajem 2015. godine, a ukupni depoziti zabilježili su dug. Trend rasta štednje stanovništva je i dalje prisutan. Na osnovu svega može se zaključiti da je bankarski sektor u cjelini i dalje ostao stabilan i adekvatno kapitalizovan, a likvidnost je na zadovoljavajućem nivou.

U cilju kvalitativnog i strukturalnog jačanja kapitala bankarskog sektora Republike Srpske i usklađivanja sa kapitalnim zahtjevima Međunarodnog sporazuma za mjerenje kapitala i standarda kapitala (Bazel II/III) Upravni odbor Agencije je krajem jula 2014. gdoine usvojio Odluku o minimalnim standardima za upravljanje kapitalom banaka i kapitalnoj zaštiti. Banke su dužne da svoje poslovanje postepeno usklađuju sa minimalnim standardima, prethodno navedene odluke, od 30.09.2014. godine do 31.12.2016. godine.

Osnovni pokazatelji poslovanja bankarskog sektora sa 31.03.2016. godine:

  • Bankarski sektor Republike Srpske čini devet banaka (uključujući i Banku Srpske a.d. Banja Luka koja je u likvidaciji od maja 2016. godine) sa ukupno 3185 zaposlenih radnika, što je za 2% ili za 51 radnika manje u odnosu na kraj 2015. godine (3.236 radnika), a poslovale su preko mreže od 336 organizacionih jedinica (96 filijala i 240 drugih organizacionih jedinica).
  • Ukupan nivo bilansa iznosio je 7.327,7 miliona KM i manji je za 3% ili 233,6 miliona KM u odnosu na stanje dana 31.12.2015. godine (7.561,3 miliona KM), a sastoji se od bilansne aktive i u iznosu od 6.409,4 miliona KM i vanbilansne aktive u iznosu od 918,3 miliona KM.
  • Novčana sredstva (1.150,5 miliona KM) čine 18% ukupne bilansne aktive sa stopom pada od 18% u odnosu na kraj prošle godine (1.397,2 miliona KM). Od navedenog iznosa novčanih sredstava, 259 miliona KM ili 23% ukupnih novčanih sredstava se nalazi na računima u inostranstvu (devizni tekući računi i u iznosu od 246,9 miliona KM i oročena sredstva sa rokom oročenja do 30 dana u iznosu od 12,1 miliona KM), a 754,3 miliona KM ili 66% ukupnih novčanih sredstava nalazi se na računima rezervi kod CB BiH.
  • Ukupni bruto kredit (4.829 miliona KM) su na približno istom nivou kao sa krajem 2015. godine (4.846,8 miliona KM) kao kod kredita građanima (2.031,3 miliona KM), privatnim preduzećima (1.875,4 miliona KM) i javnim i državnim preduzećima (214,5 milion KM) dok su krediti Vladi i vladinim institucijama (662,7 miliona KM) manji za 6%, a kod neprofitnih organizacija, nebankarskih finansijskih institucija i ostalih sektora evidentiran je ukupni rast od 16% (ukupno iznose 45 miliona KM).
  • Učešće ukupnih dospjelih kredita (531,4 miliona KM) u ukupnim kreditima je 11% i bilježe rast učešća u ukupnim kreditima za 0,21% u odnosu na kraj 2015. godine. Od ukupnog iznosa dospjelih potraživanja 95% su potraživanja sa kašnjenjem dužim od 30 dana (sa 31.12.2015. godine iznosila su 97,5% ukupnih dospjelih potraživanja).
  • Učešće ukupnih dospjelih kredita privatnih preduzeća i društava u ukupnim kreditima isti iznosi 17,76% (sa 31.12.2015. godine 17,47%).
  • Učešće ukupnih dospjelih kredita u ukupnim kreditima istih iznosi 8,96% (sa 31.12.2015. godine iznosio je 8,73%).
  • Nekvalitetni krediti (krediti klasificirani u više kategorije rizika „C“, „D“ i „E“) iznosili su 732,9 miliona KM i bilježe pad za 21,2 milona KM ili za 3% u odnosu na kraj 2015. godine (754,1 miliona KM). Nekvalitetni krediti pravnih lica iznose 499,1 miliona KM sa stopom pada od 3,5% u odnosu na kraj prethodne godine (517,4 miliona KM), dok kod fizičkih lica isti iznosi 233,8 miliona KM sa padom po stopi od 1% (sa 31.12.2015. godine iznosili su 236,7 miliona KM).
  • Učešće ukupnih kredita u ukupnim kreditima (15,18%) smanjeno je za 0,38% u odnosu na kraj prethodne godine. Učešće nekvalitetetnih kredita pravnih lica u ukupnim kreditima pravnih lica iznosilo je 17,84% (sa 31.12.2015. godine iznosilo je 18,32%), dok učešće nekvalitetnih kredita stanovništva u ukupnim kreditima stanovništva iznosilo je 11,51% (sa 31.12.2015. godine iznosilo je 11,71%).
  • Ukupne obračunate rezerve za pokriće potencijalnih kreditnih i drugih gubitaka po regulatornom zahtjevu iznosile su 711,4 miliona KM, približno kao sa krajem 2015. godine (712,4 miliona KM, a prosječna stopa pokrivenosti klasifikovane aktive rezrevama je 12,5% (31.12.2015. godine iznosila je 12,6%).
  • Nedostajuće rezerve po regulatornom zahtjevu, koje predstavljaju razliku između ukupno obračunatih rezervi po regulatornom zahtjevu i iznosa ranije formiranih rezervi i ispravnki vrijednosti po MRS-u, iznose 67,6 miliona KM sa stopom rasta od 9% (sa krajem 2015. godine iznosile su 61,9 miliona KM).
  • Ispravka vrijednosti bilansne aktive i rezervisanja po vanbilansu shodno MRS iznosila je 605,6 miliona KM i manja je za 1% u odnosu na stanje sa krajem 2015. godine (614,9 miliona KM).
  • Stopa pokrivenosti klasifikovane aktive ispravkama vrijednosti shodno MRS je 10,6% i manja je za 0,2% u odnosu na kraj 2015. godine (10,8%).
  • Rezerve na ukupne kredite po regulatornom zahtjevu sa stanjem na dan 31.03.2016. godine iznosile su 607 miliona KM i na približno istom su nivou u odnosu na kraj 2015. godine (605,1 miliona KM).
  • Stopa pokrivenosti ukupnih kredita rezervama po regulatornom zahtjevu iznosi 12,57% (rast za 0,09% u odnosu na kraj prethodne godine).
  • Ispravka vrijednosti ukupnih kredita shodno MRS iznosila je 541,1 miliona KM i u odnosu na kraj prethodne godine bilježi pad po stopi od 1% (sa 31.12.2015. godine iznosila je 546,1 miliona KM).
  • Prosječna stopa pokrivenosti ukupnih kredita ispravkama vrijednosti shodno MRS je 11,2% kao sa 31.12.2015. godine.
  • Depoziti u strukturi pasive bilansa banaka iznose 4.717,7 miliona KM sa učešćem od 73% u ukupnoj pasivi kao osnovni izvor finansiranja poslovanja banaka i bilježe pad po stopi od 5% (uticaj značajnijeg pada depozita bankarskih institucija po stopi od 33% i depozita vladinih institucija po stopi od 14%, uz istovremeni blagi rast depozita građana po stopi od 1%, javnih i državnih preduzeća po stopi od 1%, neprofitnih organizacija po stopi od 5%).
  • Prema ročnoj strukturi ukupnih depozita, 54% su kratkoročni depoziti (2.557,4 miliona KM) sa stopom pada od 5%, dok su dugoročni depoziti (2.160,3 miliona KM) u ukupnim depozitima učestvovali sa 46% i bilježe pad od 4% u odnosu na stanje sa 31.12.2015. goine.
  • Trend rasta depozita građana nastavljen je i u toku prvog kvartala 2016. godine i sa 31.03.2016. godine (2.004,7 miliona KM) evidentan je rast istih po stopi od 1% i bilježe porast učešća u ukupnim depozitima sa 53% na 57%.
  • Ukupni bilansni kapital banaka (794,9 miliona KM) bilježi rast po stopi od 2% u odnosu na stanje na dan 31.12.2015. godine (776,5 miliona KM) zbog uticaja rasta ukupne neraspoređene dobiti (119,6 miliona KM) sa 24% u odnosu na rast pozicije „ostali kapitali“ (181,9 miliona KM nepokriveni gubitak prethodnog perioda i gubitak tekućeg perioda) za 2%.
  • Prema vlasničkoj strukturi akcionarskog kapitala privatni kapital čini 94%, a državni (učešće Republike Srpske) 6%. U strukturi privatnog kapitala strani privatni kapital učestvuje sa 78%, a domaći privatni kapital sa 22%.
  • Akcionarski kapital (629 miliona KM) je na istom nivou kao i sa krajem 2015. godine.
  • Osnovni kapital, kao zakonski definisan parametar za mjerenje maksimalne izloženosti banaka po koncentracijama kreditnog i drugih rizika, sa stanjem na dan 31.03.2016. godine iznosio je 596,7 miliona KM i bilježi rast od 1% u odnosu na stanje sa krajem 2015. godine (589 miliona KM), uglavnom bzog značajnijeg uticaja rasta neraspoređene zadržane zarade dobiti iz prethodnog perioda za 32% u odnosu na rast ukupnih odbitnih stavki kapitala za 3%.
  • Neto kapital iznosio je 659,6 miliona KM sa danom po stopi od 1% (sa 31.12.2015. godine iznosio je 657,5 miliona KM).
  • Prosječna stopa adekvatnosti kapitala iznosila je 14%, dok je sa 31.12.2015. godine iznosila 14,11% (zakonski minimum je 12%).
  • Prosječna stopa finansijske poluge iznosila je 8,1% i manja je za 0,7% u odnosu na kraj 2015. godine (zakonski minimum je 96%).
  • Bankarski sektor Republike Srpske u toku prvog kvartala 2016. godine je ispunjavao propisane uslove za održavanje likvidnosti.
  • Na nivou ukupnog bankarskog sektora sa stanjem na dan 31.03.2016. godine osam banaka izvještajno su iskazale neto dobit u iznosu od 23miliona KM, dok je jedna banka iskazala negativni finansijski rezultat u iznosu od 4 miliona KM, te je iskazala neto dobit u iznosu od 19 miliona KM.
  • U Republici Srpskoj posluje 52 organizaciona dijela banaka iz Federacije BiH koje su u sastavu sedam banaka iz Federacije BiH, te čine 17,5% ukupnih kredita u Republici Srpskoj kao i sa krajem 2015. godine, dok u ukupnim depozitima učestvuju sa 10,9% i učešće im je povećano za 0,4% u odnosu na prošlu godinu (sa 31.12.2015. godine činili su 10,5%).


  • Izvor: Agencija za bankarstvo Republike Srpske